|
De ervaring leert dat iedere
ritueelbegeleider zijn of haar eigen 'eigenheid' heeft. Graag wil ik u
iets vertellen over mijn eigenheid, over de manier waarop ik een
afscheidsdienst vormgeef en over de ervaringen die nabestaanden met mij
hebben.
Eenvoud, lichtheid, humor
Teksten en gedichten
Luisteren en voelen
Rituelen en spiritualiteit
Reacties van nabestaanden
Twee voorbeelden
Meer weten?
Eenvoud,
lichtheid, humor
De term 'ritueelbegeleiding' klinkt op
de één of andere manier wat zwaar. Het klinkt alsof een afscheid niet
eenvoudig kan zijn, alsof er een indrukwekkend ritueel van moet worden
gemaakt.
Niets is echter minder waar. De meeste
afscheidsdiensten die ik doe, worden gekenmerkt door eenvoud. Mijn
ervaring is dat daarin juist de kracht ligt. Een afscheid met veel
'toeters en bellen' kan de aandacht wegtrekken van waar het in wezen om
gaat.
Een ander kenmerk van mijn
afscheidsdiensten is een bepaalde 'lichtheid'. Ik zoek altijd naar
elementen waardoor een afscheid wat lichter kan worden. Het zit hem vaak
in kleine dingen: de toonzetting, het vertellen van een herinnering met
een lach. Ik merk aan mensen dat ze dan kunnen ademen, dat ze kunnen
ontspannen en dat er bij hen ruimte komt om de woorden van afscheid te
kunnen ontvangen.
Naar boven
Teksten en gedichten
Voor mij bestaat de kern van een
afscheidsdienst uit woorden: woorden ter herinnering, woorden ter
afscheid, woorden om een dierbare in liefde te laten gaan. Nabestaanden
vertellen me vaak dat ik hun gevoelens precies heb verwoord, en dat ik
precies heb geraakt aan wie hun dierbare voor hen was.
Heel vaak schrijf ik een gedicht voor
een afscheidsdienst en in sommige gevallen ook voor een
herinneringskaartje of bidprentje. Er is iets in de vorm van een gedicht
waardoor woorden intenser worden beleefd. Bij een afscheidsdienst merk
ik vaak dat een gedicht mensen diep weet te ontroeren. Ze ervaren het
vaak als een cadeau, als een geschenk voor hun dierbare.
Naar boven
Luisteren en voelen
De woorden die ik voor een afscheid
weet te vinden, hebben hun basis in de woorden van de betrokkenen zelf.
In een gesprek ter voorbereiding op een afscheidsdienst ben ik vooral
iemand die luistert. Ik laat het gesprek gaan zoals het gaat, laat mensen
hun verhaal doen. Als het nodig is stuur ik bij en help de betrokkenen
om hun gedachten en gevoelens te ordenen.
Na afloop van een gesprek neem ik niet
alleen woorden mee, maar ook gevoelens. Juist de dingen waarvoor geen
woorden zijn, gaan vaak over de kern van het afscheid. Voor mij is dit
heel belangrijke informatie, die ik gebruik bij de voorbereiding van een
afscheid.
Naar boven
Rituelen en spiritualiteit
Bij de meeste afscheidsdiensten die ik
verzorg, ben ik heel terughoudend met rituelen. Alleen als ik denk dat
het echt bij het afscheid hoort, stel ik dit voor aan de betrokkenen.
Meestal gaat het hierbij om kleine dingen die men zelf kan doen:
gekleurde kaarsen en schaaltjes zoeken die rondom de kist kunnen staan;
een fotocollage maken voor een diapresentatie; een symbool maken voor
een dierbare in plaats van een foto op de kist; met elkaar om de kist
staan en zelf de laatste woorden van afscheid spreken.
Het komt echter voor dat een afscheid
in het teken staat van geloof of spiritualiteit. Zo'n afscheid vraagt
dan om meer dan woorden. Het vraagt om rituelen die uitdrukking geven
aan dat geloof of die spiritualiteit. Als betrokkenen aan mij vragen om
zo'n afscheid vorm te geven, doen ze dat omdat een priester of dominee
voor hen niet de juiste persoon is. Vaak gaat het om een heel eigen,
persoonlijke levensbeschouwing, waarbij persoonlijke rituelen horen. De
graadmeter is hierbij of de rituelen voor het gevoel 'kloppen', of er
sprake is van een innerlijke herkenning. Bij een dergelijk afscheid werk
ik geheel en al vanuit mijn gevoel, en probeer ook de betrokkenen naar
hun gevoel te brengen. Rituelen lijken in dit proces haast als vanzelf
te ontstaan.
Naar boven
Reacties van nabestaanden
De voornaamste reactie van
nabestaanden is er één van dankbaarheid: dankbaarheid voor de mooie
woorden, de betrokkenheid, de warmte en de rust, het goede aanvoelen van
wat er nodig was. Hieronder enkele reacties die ik mocht ontvangen:
"Je hebt onze gevoelens precies
verwoord en daar zijn we je erg dankbaar voor. Mede hierdoor zijn deze
moeilijke dagen veel minder zwaar geworden als ik ooit had durven
hopen."
"Even een klein mailtje om je te bedanken voor het mooie
verhaal wat je hebt opgetekend naar een wirwar van herinneringen van ons
allen. Wij kregen veel complimenten over de prachtige bijeenkomst. We
kunnen er zelf ook goed op terugkijken alhoewel het gemis natuurlijk
vreselijk is; dat gaan we nu pas beseffen."
"Het is een gekke tijd, maar ik
voel me stom genoeg ook vaak krachtig. Daaraan heb jij ook een bijdrage
geleverd. Je hebt een bijzonder beroep en weet op een prettige manier
veel snaren aan te raken!"
Naar boven
Twee voorbeelden
De onderstaande foto's geven een
indruk van de manier waarop ik bij een afscheidsdienst voorga.
De eerste foto is genomen bij een
afscheid zoals ik die meestal
vormgeef: met warme woorden en van een mooie eenvoud.
De tweede foto is genomen bij een
afscheid aan zee. Dit was een afscheid van iemand die heel
spiritueel in het leven stond; een afscheid dat vroeg om rituelen en
symbolen.
Naar boven
Meer weten?
Ik vertel u graag meer over de
afscheidsdiensten die ik verzorg.
U kunt mij bereiken op het volgende telefoonnummer: 06 - 22
109 485, of u kunt mij een email sturen:
angela.stoof@kimimila.nl.
Naar boven
|
